Ертай Қуанышовтың блогы

Мен пайдалы ақпараттарды білем, сен де біліп ал

Франшиза дегенім не және оның тиімді жақтары?

Сәлем, құрметті достар.

Бүгінгі тақырыпта қазіргі уақытта кеңінен танымал болып келе жатқан жүйе, яғни франшиза туралы әңгіме қозғайтын боламыз және оның тиімді жақтары мен тиімсіз жақтары туралы да бірер сөз болады.

Әрі қарай кіріспен бұрын бірінші: Франшиза деген не? Сол туралы айта кетейік.

Франшиза – қандай да бір, атағы бар брендті, заңды түрде өндіруге немесе сол сияқты мақсаттарда қолдануға рұқсат алу. Мысалы Doner – ді кез-келген ірі, тіпті шағын қалалардан да кездестіруге болады, бірақ ол басқа елге, қателеспесем Америкалық бренд, дегенмен кез-келген қалада ашуға болады, яғни солардың логотипін, ас дайындау мәзірін, тағы да атын пайдаланып. Бұл дегеніміз франшиза деп аталады.

Франшизаның басты артықшылықтарының бірі, жаңадан бизнес бастаушыларға тиімді, себебі барлығы ойластырылған жүйені, сатып аласыз да жұмысыңызды бастап кетесіз. Дегенмен мен өзім бұнымен айналысып көрген жоқпын.

Иә, бизнес жоспарға ұқсауы мүмкін, бірақ көптеген франшизада балығы ойластырылған. Мысалы McDonald – тың франшизасын сатып алатын болсаңыз, тағымның қандай өнімдерден, тіпті нені қанша уақыт қуыру керек, ойластырып қойылған және бұны қадағалап отырады.

Басты артықшылығы деп отырғанымыз да осы, сіз ешқандай бизнес жоспарлармен басыңызды қатырмай, бірден жұмысты бастап кететін боласыз.

Франшизаның қандай тиімді жақтары бар?

Айтып өткенімдей, франшизаның басты артықшылығы, жоспарлы түрде ойластырылған болғандықтан, сізде көп мәселе туындамайды.

Екінші артықшылығы атақты брендтермен жұмыс жасауға болады. Егер қаласаңыз, сіздің де жаңа бренд жасауыңызға мүмкіндік бар, дегенмен оның ешкім білмейді, танымайды, сондықтан оны дамытуға біраз уақыт кетеді.

Ал атақты бір фирманың немесе компанияның франшизасын сатып алатын болсаңыз, бұндай мәселе туындамайды.

Тағы бір жақсы жағы, көптеген сала бойынша франшиза табуға болады. Мысалы өндіріс саласында көптеген франшизалар бар, қонақ үй саласы, мейрамхана ісі боласын, біраз түрін табуға болады.

Үш негізгі дегенмен екі артықшылығы осы, айтып отырғандармыз.

Қандай кемшіліктері бар?

Сізге ыңғайсыз болуы мүмкін бірнеше кемшіліктерін айта кеткеніміз дұрыс болады, егер франшизамен айналысқыңыз келетін болса, сіздің біліп жүргеніңіз дұрыс.

Франшиза тегін емес, оны сатып аласыз. Кез-келген атақты фирмаларға тиесілі франшизаларды қарайтын болсаңыз, бағасы ең жоқ дегенде 200 мың теңгеден басталады, әрине осы блог жазылған уақыттағы курспен.

Сіз сол франшизаның иесіне тәуелді боласыз. Бұл дегенім мынау, сіз табысыңыз, келісімшартта көрсетілген көлемін  франшиза сатып алған орынға беріп отырасыз.

Сізді қадағалап отырады. Түсінікті болуы үшін McDoland – тың франшизасын алайық. Егер сіз осы аталған компанияның франшизсын сатып алатын болсаңыз, сізге дайындалатын астың құрамы қандай болуы керек, қандай ыдыс қай жерде тұруы керек, енді білмедім бұдан да басқа өздерінің стандарттары бар. Қысқасы сіз осы талаптарды орындауыңыз керек. Егер талаптар бұзылған жағдайда келісімшарты тоқтатылуы мүмкін, бұл дегеніміз сіздің бизнесіңіз де тоқтайды.

Мен сізге айтайын, бұны біз кемшілік ретінде қарастырып отырғанымызбен, дұрыс жағынан жасалған. Мысал сізді қадағалап отырмайтын болса, өнім құрамы өзгеріп кетуі мүмкін, бұндай жағдай да, сізге емес, сол бренд тиеслі компанияға сөз келеді, тіпті атағына нұқсан келуі мүмкін.

Франшизаны айналымға, басқа да кәсіпкерлерге қолдануға рұқсат беріп айналымға шығару, көзсіз ерлік. Себебі бұл компания тағдырын өзгертіп жіберуі де әбден мүмкін. Сондықтан оларға да түсініктікпен қараған дұрыс.

Франшизаның компаниялар үшін

Мен жоғарыда ғана айтып өттім, бұл жаңадан бизнес бастаушыларға пайдалы деп, ал енді өндірісін кеңейткісі келетін бизнесмендерге қандай пайдасы бар, айта кетейік.

Ірі бизнесмендерге франшиза арқылы пайда табудың ең тиімді жолдары, оны айналымға салып  сату және әрбір сатып алушыдан түсетін, пайыздық мөлшерлеме. Негізі жоғарыдағы ақпаратты түсініп оқыған болсаңыз, ірі бизнесмендерге пайдалы жағы бірден түсінген боларсыз.

Сатылымнан түсетін табыс дегеніміз – фрнашизаны қолдану үшін, бір рет оны сатып алуыңыз қажет, сол табыс франшизаны сатып отырған орындарға тиімді.

Пайыздық мөлшерлеме дегеніміз – франшизаны сатып алғаннан кейін, өз ісін бастайды және содан табыс түседі, сол табыстың белгілі бір мөлшерлемесі франшиза тиесілі компанияға аударылады. Мысалы франшизаны сатып алғаннан кейін, 1000 0000 теңге табатын болса, 5% аударды деп есептейтін болсақ, 50 000 теңге франшизаны сатып алған компанияға аударады.

Сіз ойлауыңыз мүмкін: “Франшизаны кім сатып алады?” – деп. Негізі орынсыз сұрақ, себебі әлемде франшизаның қолданылу аясы кең және қазіргі кезде бұған қызығушылық жақсы. Мысалы маған айтыңызшы, өзіңіз тұратын қаладан немесе шағын қалалардан, Донер немесе McDonald – тың логотиптерін байқадыңыз ба? Жоқ, деп айтатын тек шағын ауылдық жерде тұратын дар деп есептеймін, себебі бұларды үлкен қалалардан, шағын қалаға дейін жолықтыруға болады. Ол бұның бәрі, жәй ғана – фр-ан-ши-за.

Егер тұратын қалаңыздан осыларды байқасаңыз, бірден франшиза деп ойласаңыз болады.

Бұдан басқа тағы да мысал келтірейін. Мысалы Coca-cola, басқа елге тиесілі бренд, бірақ дүкеннен сатып алып, сыртына көз жүгіртетін болсақ, Қазақстанда жасалған деген жазуды байқауға болады. Сонда бұл не? әрине – франшиза.

Жалпы қорыта айтатын болсақ, франшиза жаңадан бизнес бастаушылар үшін де, нарықта белгілі бір орны бар компаниялар үшін де тиімді болы тұр.

Келесі жазбада кездескенше.

7
Өз пікіріңізді білдіріңіз

avatar
7 Цепочка комментария
0 Ответы по цепочке
0 Последователи
 
Популярнейший комментарий
Цепочка актуального комментария
5 Авторы комментариев
РахатЖасуланАлияТалшынБолат Авторы недавних комментариев
newest oldest most voted
Болат
Қонақ
Болат

жалпы жақсы мақалаңыз, бірақ мақала жазғанда қатесіз жазыңыз,сізден өтінерім осы.

Талшын
Қонақ
Талшын

керемет әрі түсінікті рахмет сізге

Алия
Қонақ
Алия

Өте тусинікті жазылған.Франшизи дегенин карап отчрып биреуди байыту екен карапайым созбен айтканда өз брендинди орнату керек екен

Жасулан
Қонақ
Жасулан

Қатесіз адам болмайды, Болат мырза.

Рахат
Қонақ
Рахат

Тиімді сияқты

Рахат
Қонақ
Рахат

Жақсы

Рахат
Қонақ
Рахат

Тиімді екен